بیلت + فیلم
شمش فولادی از فرآورده های میانی نورد فولاد می باشد که به شکل های بیلت یا شمشال و بلوم تولید می گردد.
شمش فولادی از فرآورده های میانی نورد فولاد می باشد که به شکل های بیلت یا شمشال و بلوم تولید می گردد. از شمش ها جهت تولید میلگرد، سیم، ریل، تیرآهن، قوطی، نبشی، ناودانی، سپری و … استفاده می گردد، این محصول طول کمتر از ۲ متر دارد و ابعاد آن جهت حمل و نقل فولاد و انبار کردن آن بهینه می شود.
اشکال مختلف شمش :
شمشال یا بیلت( Billet) :
این محصول از فرآورده های میانی نورد فولاد است، با سطح مقطع کوچکتر از ۲۲۵ سانتیمیتر مربع، بیلت برخلاف شمش طویل می باشد و سطح مقطع آن دایره و یا مربعی با عرض کمتر از ۱۵cm که اغلب جهت تولید میلگرد و سیم استفاده می گردد.
شمشه یا بلوم (Bloom ) :
شبیه به شمشال یا بیلت می باشد، اگر عرض بیلت بیش از ۱۵ cm ( یا سطح مقطع آن بیش از ۲۳۰ سانتیمتر مربع) باشد آن محصول را بلوم می نامند.
کاربرد بلوم در ساخت ریل، تیرآهن، قوطی، و… می باشد.
تختال یا اسلب (Slab ) :
این محصول قطعه ای فولاد شکل مکعب مستطیل است که دارای ضخامت ۲۳۰ میلیمتر و عرض ۱/۲۵ متر و طول ۱۲ متری است که در تولید فولاد ورق کاربرد دارد.
انواع روش تولید شمش فولادی:
- فابریک(CCM )
- دستی (ریختگی)

انواع روش تولید شمش فولادی:
گریدهای شمش فولادی:
- SP3
- SP4
- SP5
انواع مقاطع شمش فولادی:
- ۶۰*۶۰
- ۸۰*۸۰
- ۱۰۰*۱۰۰
- ۱۲۵*۱۲۵
- ۱۵۰*۱۵۰
استانداردهای تولید شمش فولادی :

تولید شمش فولادی به روش کوره بلند Ingot
تولید محصولات فولادی در مراحل بعد از به دست آوردن فولاد مذاب یعنی ریختهگری و نورد، کم و بیش فن آوری یکسانی دارد.
اما جهت به دست آوردن فولاد مذاب یا خام، از فنآوریهای مختلفی از جمله روش های کوره بلند (BF)، کوره قوس الکتریکی (EAF) و کوره القایی (IMF) استفاده می گردد.
این در حالیست که در گذشته تولید فولاد خام در جهان بوسیله روش کوره بلند یا BF بوده اما حال به دلایلی، روش کوره الکتریکی در ایران توجیه پذیر نیست.
در روش کوره بلند که شیوه سنتی تولید است، از احیاء غیرمستقیم آهن استفاده می گردد
در روش کوره بلند (BF) برای تولید شمش فولادی بیلت و بلوم استفاده می گردد، در این روش که شیوه سنتی تولید است، از احیاء غیرمستقیم آهن استفاده می گردد. بدین صورت که ابتدا سنگآهن پس از فرآوری و آگلومره شدن (فرایند پیش پخت و کلوخهسازی سنگ آهن قبل از شارژ به کوره بلند در کارخانههای فولادسازی به همراه آهک و کک وارد کوره بلند می شود و آهن خام یا چدن مذاب (Pig Iron) به دست میآید.
در مرحله بعد، آهن خام در یک کانورتر به فولاد مذاب تبدیل شده و پس از حذف کربن و ناخالصیهای دیگر آن به کمک اکسیژن، فولاد خام (Crude Steel) تولید میگردد. فولاد مذاب پس از تخلیه سرباره، توسط پاتیلهای حمل مذاب به واحد ریخته گری مداوم ارسال میگردد. در واحد ريخته گري مداوم، مذاب به داخل قالب ریخته شده و در طول مسیر غلطکی با پاشش آب خنک و به شمش منجمد تبدیل می گردد. در نهایت شمش فولادی تولید شده به طول های مورد نظر برش داده می شوند.

تولید شمش فولادی به روش کوره قوس الکتریکی Ingot
امروزه تولید محصولات فولادی پس از مرحله بدست آودرن فولاد مذاب یعنی ریخته گری و نورد تقریباً دارای فن آوری یکسانی می باشد. اما برای به دست آوردن فولاد مذاب یا خام، از فنآوریهای مختلفی از جمله روشهای کوره بلند (BF)، کوره قوس الکتریکی (EAF) و کوره القایی (IMF) میتوان استفاده کرد.
آهن اسفنجی، که در تولید شمش فولادی مورد استفاده قرار می گیرد از طریق احیاء مستقیم گندله تولید می شود.
در این فعالیت از روش کوره قوس الکتریکی (EAF) برای تولید شمش فولادی (بیلت و بلوم) استفاده می شود؛ در این روش ابتدا آهن قراضه با استفاده از سبدهای مخصوص، داخل کوره قوس الکتریکی ریخته شده و سپس هم زمان با ذوب قراضه ها، ترکیبی از آهن اسفنجی و مواد سرباره ساز مانند آهک، کک، بنتونیت و دیگر مواد افزودنی از قسمت بالای کوره به ذوب افزوده و پس از نمونه گیری، دمش اکسیژن و همگن سازی و همچنین آنالیزهای مختلف به فولاد مذاب تبدیل می گردد.
مخلوط مذاب پس از تخلیه سرباره، توسط پاتیل های حمل مذاب به واحد ریخته گری مداوم ارسال می گردد. در واحد ريخته گري مداوم، مذاب توسط نازل داخل ظروفی به نام تانديش و سپس داخل قالب مسی آب گرد ریخته شده و در طول مسیر غلطکی با پاشش آب خنک و به شمش منجمد تبدیل می گردد. در نهایت تختال های تولید شده به طولهای مورد نظر برش داده می شوند. آهن اسفنجی، که در تولید شمش فولادی مورد استفاده قرار می گیرد از طریق احیاء مستقیم گندله تولید می شود.
برخی شرکتهای تولید شمش فولادی در ایران :
| ردیف | نام شرکت | ردیف | نام شرکت |
|---|---|---|---|
| 1 | فولاد خوزستان | 11 | صبا فولاد خلیج فارس |
| 2 | گروه ملی صنعتی فولاد ایران | 12 | فولادسازان جم |
| 3 | مجتمع فولاد بناب | 13 | ذوب فولاد نگین خلیج فارس |
| 4 | ذوب آهن اصفهان | 14 | تولیدی صنعتی اصفهان در |
| 5 | فولاد میبد | 15 | ذوب آهن البرز غرب |
| 6 | مجتمع فولاد آلیاژی اصفهان | 16 | مجتمع ذوب آهن بیستون |
| 7 | مجتمع فولاد خراسان | 17 | مجتمع صنعتی ذوب آهن پاسارگاد |
| 8 | فولاد امیرکبیر آشتیان | 18 | مجنمع ذوب آهن فولاد خزر |
| 9 | شرکت مجتمع ذوب و ریخته گری فولاد ویان | 19 | مجتمع فولاد جنوب |
| 10 | نورد فولاد صنعتی و ساختمانی یزد | 20 | پاسارگاد فولاد نوید |
منبع :ویکی پدیا /مجتمع پولاد آذر ماهان
