واکاوی آمارهای صادرات فولاد کشور/ راهکارهایی برای توسعه صادرات

وضعیت صادرات محصولات فولادی در جهان

در سال ۲۰۱۷ در جهان در مجموع یک میلیارد و ۶۷۵ میلیون تن فولاد تولید شده که ۳۱ درصد و برابر با ۵۱۹ میلیون تن آن، به سایر کشورها صادر شده است.در این میان، بیش ترین سهم صادراتی از آن چهار محصول ورق گرم، شمش، ورق گالوانیزه و مفتول است که مجموعاً ۴۸ درصد از کل صادرات فولاد جهان را به خود اختصاص داده‌اند. گفتنی است؛ ۸۰ درصد محصولات فولادی صادراتی دنیا شامل ۸ محصولی است که همگی در ایران قابلیت تولید و صادرات را دارند و این خود گویای ظرفیت بالای فولاد ایران برای حضور در بازارهای جهانی است.

آمارهای انجمن جهانی فولاد همچنان حاکی از آن است که در ۶ سال اخیر، سهم صادرات ورق گرم و مفتول نسبت به سایر محصولات، افزایش چشم‌گیری داشته است و همچنین، صادرات کشور چین به عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده جهان نیز به دلایل مختلف، صادرات خود را کاهش داده و هم اکنون فرصتی مناسب برای کشورهای روسیه، هند، اوکراین و ایران ایجاد شده تا ظرفیت موجود را تأمین کنند. بر این اساس، واردات فولاد چینی در آمریکا از سال ۲۰۱۱ به میزان ۳۱ درصد کاهش یافته است و میزان صادرات چین به سایر کشورها، در ماه گذشته، کمترین میزان از سال ۲۰۱۳ تا کنون بوده است.

این آمارها همچنین نشان می‌دهد که در بین رقبای ایران (روسیه، ترکیه، هند و اوکراین) روسیه با ۳۵ درصد، بیشترین سهم صادراتی را داشته و ترکیه و هند با ۲۰ و ۱۸ درصد در جایگاه بعدی قرار دارند. ایران نیز با ۱۰ درصد در رتبه آخر قرار دارد. گفتنی است؛ ایران در ماه اکتبر، ۴۹۰ هزار تن فولاد میانی صادر کرده یک پنجم صادرات روسیه و کمتر از نصف صادرات هند در همین ماه است. در بازار صادراتی شمش ولی وضعیت به گونه‌ای دیگر رقم خورده و ۲۳ درصد بازار در دست ایران است که این امر نشان می‌دهد تمرکز صادراتی ایران همچنان بر شمش بوده و از خلق ارزش افزوده و صادرات محصولات نهایی عقب مانده است.

واکاوی آمارهای صادرات فولاد کشور

در حال حاضر ۲۲ درصد از کل صادرات کشور به محصولات معدنی و صنایع معدنی اختصاص دارد که سهم اعظم از آن را فولاد تشکیل می‌دهد. این عدد در برهه‌ای از سال ۹۵ به ۳۰ درصد نیز رسیده بود. به طور میانگین در سال ۹۶، ماهانه ۷۰۷ هزار تن فولاد از کشور صادر شده که این عدد برای سال قبل، ۵۶۷ هزار تن بوده است. متوسط واردات نیز در سال جاری ۳۲۳ هزار تن بوده که عدد آن برای سال ۹۵، ۳۱۰ هزار تن گزارش شده است و این یعنی، تراز تجاری فولاد کشور ۴۹ درصد رشد کرده است.

بررسی سبد صادراتی فولاد کشور نشان می‌دهد انواع شمش فولادی در مجموع ۷۸ درصد صادرات فولاد کشور را به خود اختصاص داده و پس از آن، ورق گرم با ۶ درصد در جایگاه بعدی قرار دارد. صادرات فولاد ایران به بیش از ۴۰ کشور جهان صورت می‌گیرد که ۹۴ درصد آن به مقصد امارات، تایلند، ایتالیا، اندونزی، افغانستان، عمان، مصر، تایوان، عراق، ترکیه، هند، سودان، اردن، اسپانیا و بلژیک انجام می‌شود و امارات با ۱۹، تایلند با ۱۷ و ایتالیا با ۱۲ درصد، بزرگ‌ترین مشتریان فولاد ایرانی هستند.

راهکارهایی برای توسعه صادرات

سازمان گسترش و نوسازی صنایع معدنی ایران اعلام کرده که هدف صادراتی فولاد کشور در سال آتی برابر با ۹٫۵ میلیون تن است و برای رسیدن به این هدف باید راهکارهای ممکن را در ۳ محور دسته‌بندی کرد. بر اساس این دسته‌بندی، موضوعاتی همچون گسترش بازاریابی، تأمین مالی و کاهش هزینه‌ها را در برمی‌گیرند که اهم موارد آن به توسعه زنجیره فروش، افزایش مشوق‌های مالیاتی برای خلق ارزش افزوده، توسعه صندوق ضمانت صادرات، زیر ساخت‌ها، کاهش هزینه‌های صادراتی و نوسازی بنادر اختصاص دارد.