۴۵ میلیارد دلار صرفهجویی ارزی از محل سنگآهن
حجم فعالیت بنگاههای اقتصادی تولیدکننده سنگآهن در ۲۰ سال گذشته حکایت از جلوگیری از خروج بیش از ۴۵ میلیارد و ۱۴۲میلیون دلار ارز از کشور دارد.
این رقم معادل جمع کل ارزش مواد اولیه وارداتی مورد نیاز صنعت فولاد از سال ۷۷ تا پایان سال ۹۶ است که تولیدکنندگان داخلی بر عهده گرفتهاند.گزارشات نشان میدهد که آمار تولید کنسانتره سنگآهن خشک به بیش از ۲۸۴ میلیون و ۴۸۵ هزار تن میرسد و بالاترین سطح تولید طی ۲۰ سال گذشته به سال ۹۶ باز میگردد.
نکته حائز اهمیت این است که در همین سالها در میان شرکتهای بزرگ معدنی، تکمیل زنجیره ارزش فولاد نیز رواج یافت و میتوان گفت دو غول معدنی کشور با تولید سالانه ۵۲ درصد از سنگآهن تولیدشده در کل کشور از خروج ارز مورد نیاز تولیدکنندگان فولاد جلوگیری کرده و علاوه بر آن صادرات هم داشتهاند.این ماده معدنی، ماده اولیه اصلی تولید فولاد بوده و بیشترین سهم هزینه را در قیمت تمام شده این محصول دارد. طبق اطلاعات به دست آمده در چین حدود ۳۹ درصد، کشورهای اروپایی ۳۱ درصد و در ایران بهطور متوسط ۴۳ درصد قیمت تمامشده تولید فولاد را هزینه تامین سنگآهن تشکیل میدهد.
به همین دلیل یکی از مزیتهای مهم اقتصادی برای مجتمعهای فولادسازی هر کشور، استفاده از سنگآهن داخلی است که نقش عمدهای در کاهش قیمت تمام شده و همچنین صرفهجویی ارزی در تولید فولاد دارد.از طرفی با توجه به حجم زیاد مصرف سنگآهن، عدم اتکا به واردات این ماده اولیه معدنی همواره کشور را از بروز بحرانهای جهانی در عرضه و تقاضا، نوسانات قیمتها، مشکلات حمل و نقل دریایی، توقف فروش توسط کشورهای صادرکننده و در نهایت تحریم مصون نگه میدارد.
وضعیت و تحولات سنگآهن در ایران و جهان
ایران به دلیل وجود منابع و ذخایر طبیعی (نفت، گاز و مواد معدنی) در ردیف کشورهای غنی منابع طبیعی قرار دارد؛ به نحوی که در ردهبندی کشورهای جهان از نظر مواد معدنی جزو ۱۵ کشور اول قرار گرفته است. براساس گزارشها و اطلاعات موجود، ایران دارای ۵۷ میلیارد تن ذخایر احتمالی و ۳۷ میلیارد تن ذخایر قطعی است که حدود ۷درصد ذخایر کلی جهان است.از این رو بهرغم وجود منابع غنی مواد معدنی نقش معادن در اقتصاد کشور ناچیز بوده و طبق آمارهای اعلام شده سهم معدن و صنایع معدنی از تولید ناخالص داخلی کشور حدود ۷ درصد است.
سنگآهن مهمترین بخش معدنی ایران به شمار میرود که بر اساس گزارش مرکز آمار ایران حدود ۵۰ درصد ارزش افزوده بخش معدن مربوط به این محصول است و از طرفی ۶/ ۱۹ درصد اشتغالزایی بخش معدن ایران به معدنکاری سنگآهن تعلق دارد.حجم تولیدات سنگآهن در ایران که آمارهای آن در ادامه گزارش منعکس خواهد شد به نحوی است که علاوه بر تامین نیازهای کارخانههای فولادسازی کشور همه ساله مقادیری از تولیدات که عمدتا سنگآهنهای دانهبندی مازاد بر مصرف داخلی است صادر میشود.
وضعیت و تحولات جهانی سنگآهن
در سال ۲۰۱۷ میلادی جهان در بخش معادن سنگآهن با تحولات خوبی در قیمتها و تولید مواجه بود؛ به نحوی که میزان تولید سنگآهن در این سال نسبت به سال ۲۰۱۶ از رشد ۶/ ۷ درصدی برخوردار بود. قیمتهای جهانی سنگآهن پس از یک دوره رکود، روند افزایشی را شروع کرد که در ادامه گزارش به آن اشاره خواهد شد.
کارشناسان اقتصادی رشد تقاضا در چین و چند کشور نوظهور را عامل اصلی این افزایش قیمت اعلام کردند؛ اقتصاد آمریکا در این سال رشد کرد و آسیا و اروپا رونق اقتصادی را تجربه کردند و معاملات در بازارهای فلزات و به تبع آن معادن رونق گرفت به نحوی که ضریب اعتماد به سرمایهگذاری در بخش معدن و صنایع معدنی که طی سالهای ۲۰۱۶-۲۰۱۴ بهطور شدیدی افت کرده بود، دوباره افزایش یافت و سرمایهگذاران در اقصی نقاط دنیا اعلام کردند که سرمایهگذاری در معادن را باید بهعنوان فرصتهای مهم سرمایهگذاری در دنیا قبول کرد و تحلیلگران اقتصادی هم رونق فعلی را بلندمدت و سرمایهگذاری در معدن را سودآور اعلام کردهاند.
متال بولتن هم در گزارشی که اخیرا منتشر کرده، آینده رونق در معادن را در سالجاری میلادی و سالهای آینده بسیار روشنتر از سالهای گذشته دانسته است. یک بررسی که در سال ۲۰۱۷ از۲ هزار و ۵۰۰ معدن انجام گرفته نشان داده است که سرمایهگذاری در معادن در ماه مارس ۲۰۰۹ به کمترین مقدار رسید، اما از آن تاریخ تاکنون میزان سرمایهگذاریها از ۹۰۰ میلیارد دلار به بیش از یک هزار و ۵۰۰ میلیارد دلار در سپتامبر ۲۰۱۷ افزایش یافته است.
منبع:دنیای اقتصاد
